Shri Ramakrishna Ashrama, Rajkot

Free Books : Life Of Swami Vivekananda

હિમાલયમાં સમાધિમગ્ન સ્વામીજી

અલમોડામાં બે સંન્યાસી બંધુઓ સ્વામીજી સાથે જોડાયા. પણ સ્વામીજી એમનાથી તરત છૂટા પડી ગયા અને પહાડી ગામડાની ઉપર એક એકલ ગુફામાં દિવસરાત આકરી એકલ સાધના માટે તેમણે પ્રવેશ કર્યો... એમને ઉચ્ચતર ને ઉચ્ચતર આઘ્યાત્મિક દર્શનો થતાં રહ્યાં અને એમનું મુખ દિવ્ય આભાથી પ્રકાશિત થઈ ઊઠ્યું. તે પછી એમની ઇચ્છા હતી એવા અંગત શાંતિના સાગરમાં રહેવાને બદલે એમને કાર્યની પ્રેરણા થઈ અને જાણે કે આ બાબતે એમને એમની સાધનામાંથી બહાર કાઢ્યા. આ અનુભવનો ઉલ્લેખ કરતાં સ્વામીજીએ પછીથી કહ્યું હતું,‘આખા જીવનમાં કરવાના કાર્ય વિશે આની જેમ બીજી કશી બાબતે મને પ્રેર્યો નથી. ગુફામાં રહેવાને બદલે જાણે કે મને નીચેનાં મેદાનોમાં ફેંકી દેવાયો હોઉં એમ લાગ્યું.’

ગઢવાલ, કર્ણપ્રયાગ, ઉ.પ્રદેશનું શ્રીનગર, મસૂરી અને દહેરાદૂન થઈને આદિકાળથી સંતોમહંતોની પવિત્ર સ્મૃતિ સાથે સંકળાયેલા હૃષીકેશમાં સ્વામીજી આવ્યા. એ પ્રદેશના સૃષ્ટિસૌંદર્યનું તો કહેવું જ શું ? બરફ-ઢાંક્યાં શિખરો, મનોહર જળપ્રવાહો, ઝરણાના ગંભીર પણ આહ્‍લાદક ઘ્વનિ, ચોમેર વિસ્તરેલાં ગાઢ જંગલો, સંપૂર્ણ એકાંત અને પરમ શાંતિ ! સ્વામીજીના ચિત્તમાં ભાવની ભરતી આવતી હતી. હિમાલયદર્શનથી સ્વામીજી વારંવાર ભાવાવેશ અનુભવતા હતા. અલકનંદાને કાંઠે એક ઝૂંપડીમાં તેમણે મુકામ કર્યો. ત્યાં તેઓ એક માસ સુધી રહ્યા અને માધુકરીથી નિર્વાહ ચલાવ્યો. આ બધાં ભ્રમણો દરમિયાન અને શ્રીનગરમાં ગાળેલા એક માસ દરમિયાન સ્વામીજીએ છાંદોગ્ય અને બૃહદારણ્યક સિવાયનાં અન્ય મુખ્ય ઉપનિષદો વિશે ગુરુભાઈઓ સાથે સ્વાઘ્યાય ચલાવ્યો.

હૃષીકેશમાં પણ એ સૌ ભિક્ષા પર નભતા, શાસ્ત્રાઘ્યાયન કરતા અને ઊંડું ઘ્યાન કરતા. અચાનક સ્વામીજી ભયંકર માંદગીમાં સપડાયા. અત્યંત તાવમાં એ બેહોશ થઈ ગયા અને એમની નાડી બંધ થઈ જવા લાગી. ભાગ્યજોગે કોઈ અજાણ સાધુ આવી ચડ્યો. એણે મધ સાથે મેળવી કોઈ ઓસડ આપ્યું. સ્વામીજી પાછા હોશમાં આવ્યા અને બોલ્યા: ‘આ સઘળો સમય મને આંતરિક ભાન હતું જ.’ સ્વામીજીએ જોયું કે ‘પોતાને જગતમાં એક ચોક્કસ કાર્ય કરવાનું છે અને એ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી એમના ભાગ્યમાં આરામ નથી.’ હરિદ્વાર થઈને સ્વામીજી અને એમના સાથીઓ મેરઠ આવ્યા અને ત્યાં એક ભક્ત શેઠજીના ઉદ્યાનગૃહમાં તેમણે પાંચ માસ ગાળ્યા. અહીં એમની બગડી ગયેલી તબિયત સારી થઈ. અચાનક ત્યાં સાત ગુરુભાઈઓ ભેગા થઈ ગયા અને પ્રાર્થના, ઘ્યાન, સ્વાઘ્યાય અને ચર્ચા દ્વારા સ્વામીજીએ એ સ્થાનને બીજો વરાહનગર મઠ બનાવી દીધો.

ઉત્તરના પહાડોની એકદમ ફેરફારવાળી આબોહવા પોતાની નાજુક પ્રકૃતિને અનુકૂળ નથી એ સ્વામીજી સમજી ગયા. વળી કેવળ તપ માટે પરમાત્મા પોતાને ગુફાવાસ પણ કરવા દેવા ચાહતા નથી તેની એમને ખાતરી થઈ. એમણે કહ્યું: ‘હું સાધના કરવા બેસું છું તેવા જ ઠાકુર મારા માર્ગમાં કોઈ અડચણ ઊભી કરી દે છે. હવે હું એકલો નીકળી પડીશ. ક્યાં જઉં છું ને ક્યાં વસું છું તે કોઈને નહિ કહું.’

માનવજાતની સેવાના પોતાના જીવનકાર્ય વિશેની શ્રીરામકૃષ્ણની આજ્ઞા એમના ચિત્તમાં સતત તર્યા કરતી. આમ છતાં કાર્યની ચોક્કસ દિશા એ શોધી રહ્યા હતા. આ માટે એ ઊંડું ચિંતન કરવા અને ભારતને તથા તેની પ્રજાને વધારે નિકટતાથી જાણવા માગતા હતા.

You cannot believe in God until you believe in yourself.- Swami Vivekananda

A few heart-whole, sincere, and energetic men and women can do more in a year than a mob in a century.- Swami Vivekananda

Arise ! Awake ! And Stop Not Till the Goal is Reached.- Swami Vivekananda

All power is within you, you can do anything & everything !- Swami Vivekananda

To be good & to do good, that is the whole of religion.- Swami Vivekananda

Purity, Patience & Perseverance are the three essentials to success, and above all Love !- Swami Vivekananda

Take the whole responsibility on your own shoulders, and know that you are the creator of your own destiny !- Swami Vivekananda

We are what our thoughts have made us, so take care about what you think.- Swami Vivekananda