Shri Ramakrishna Ashrama, Rajkot

Free Books : Teachings Of Shri Ramakrishna

શ્રીરામકૃષ્ણદેવની દિવ્યવાણી

૧. સાધુઓનાં ચિત્રો રાખવાથી ઈશ્વરનું ઉદૃીપન થાય.

૨. શુદ્ધ ભક્તની અંદર ઈશ્વરનો વધુ પ્રકાશ.. ‘પ્રતિમામાં ઈશ્વર પ્રગટ થાય અને માણસમાં થાય નહિ?’

૩. ઈશ્વરની કૃપા પંડિત, મૂર્ખ, તેનાં સર્વ સંતાનો ઉપર છે. જે કોઈ તેને પામવાને સારુ આતુર થાય તે બધાની ઉપર છે !

૪. દયા, ભક્તિ, વૈરાગ્ય એ વિદ્યાનું ઐશ્વર્ય.

૫. ‘પૈસો પણ એક મોટી ઉપાધિ. પૈસાવાળો થતાં જ માણસ જુદા પ્રકારનો થઈ જાય. એનો એ માણસ ન રહે.’ ‘એક દેડકાની પાસે એક રૂપિયો હતો. તેના રહેવાના ખાડામાં તે રૂપિયો રાખતો. એક હાથી એ ખાડાને ઓળંગીને જવા લાગ્યો. એટલે પેલો દેડકો ખાડામાંથી બહાર આવી ખૂબ ખીજવાઈ જઈને હાથીની સામે લાત ઉગામવા લાગ્યો અને બોલ્યો : ‘તારી એટલી બધી હિંમત કે તું મને ઓળંગીને ચાલે?’ પૈસાનો એટલો અહંકાર.

૬. ‘લજ્જા, ઘૃણા, ભય, એ ત્રણ હોય ત્યાં સુધી ઈશ્વર - દર્શન થાય નહિ.’

૭. ભક્તનું હૃદય ભગવાનનું દીવાનખાનું. ભગવાન સર્વ ભૂતમાં ખરા, પણ ભક્તના હૃદયમાં વિશેષરૂપે છે.

૮. ‘ઈશ્વર - પ્રાપ્તિ થાય એટલે બાળક જેવો સ્વભાવ થઈ જાય. જે જેનું ચિંતન કરે તે તેનો સ્વભાવ પામે.

૯. ‘ઈશ્વરની જેટલા નજીક આગળ વધશો તેટલી શાંતિ વધશે, શાંતિ: શાંતિ: શાંતિ: પ્રશાંતિ:. ગંગાની નજીક જાઓ તેટલી ઠંડક વધુ લાગે. સ્નાન કર્યે એથીયે વધુ શાંતિ.’

૧૦. ભગવાનને મુખત્યારનામું સોંપો. સારા માણસ ઉપર ભાર મૂકયો હોય તો નરસું થાય નહિ. તેની જેમ ઇચ્છા હોય તેમ કરે.

૧૧. સંસાર કરવા જાઓ એટલે સુખ દુ:ખ આવે જ.

૧૨. ‘તમારે માટે મનથી ત્યાગ, અનાસક્ત થઈને સંસાર કરો’.

૧૩. બંગાળી વર્ણમાળામાં શ,ષ અને સ વર્ણ જેવા સમાન બીજા કોઈ વર્ણો નથી. અને એ વર્ણનો અર્થ ‘સહન કરો’, ‘સહન કરો’, ‘સહન કરો’ થાય છે. એ બતાવે છે કે, નાનપણથી, વર્ણમાળા દ્વારા આપણને સહનશીલતાનો પાઠ શીખવવામાં આવે છે. પ્રત્યેક મનુષ્યને માટે ‘સહનશીલતા’નો ગુણ સૌથી વધારે અગત્યનો છે.

૧૪. ‘ઈશ્વર માત્ર નિરાકાર જ નહિ, પરંતુ સાકાર પણ છે. ભક્તિ અને ઈશ્વરીય ભાવ દ્વારા મનુષ્ય ઈશ્વરના દિવ્ય રૂપને જોઈ શકે. જગદંબા અનેક સ્વરૂપે દર્શન આપે છે.’

૧૫. ‘નિરાકાર ભૂમિકાએ રહેવા કરતાં સાકાર ભૂમિકાએ રહેવું સારું.’

૧૬. ‘ચિત્તને હંમેશાં ઈશ્વર તરફ વાળજો. શરૂઆતમાં તમને થોડી મુશ્કેલી પડશે. પરંતુ આગળ જતાં તમારો પેન્શનનો કાળ આનંદપૂર્વક ગાળી શકાશે.’

૧૭. ‘ભગવાનનો દાસ તો કયાંય પણ દુ:ખનો અનુભવ કરતો નથી.’

૧૮. ‘સત્ય કંઈ કોઈને ખબર હોવાની હકીકત ઉપર આધાર રાખતું નથી.’

૧૯. ‘મનુષ્યમાં શ્રદ્ધા અને નિષ્ઠા હોવાં જોઈએ, દંભ નહિ. ઈશ્વર નિષ્ઠાવાળા માણસની ઘણો નજીક છે, પણ દંભીથી તો તે દૂર, ઘણો જ દૂર છે.’

૨૦. ‘આ સંસારમાં જેનું કોઈ નથી, તેને સ્વયં ઈશ્વર જ સહાય કરે છે.’

૨૧. ‘સ્ત્રી પ્રતિ તુચ્છભાવ શા માટે? તેઓ તો જગદંબાનાં સ્વરૂપો છે. માતાની પેઠે તેમને વંદન કરો અને માન આપો. તેમની જાળમાંથી ઊગરવાનો એકમાત્ર ઉપાય એ જ છે. જેમ જેમ તું તેનો તિરસ્કાર કરીશ, તેમ તેમ તેની જાળમાં તું વધારે ને વધારે ફસાઈશ.’

૨૨. ‘બેટા ! જો તું ભૂતપ્રેતનો જ વિચાર કર્યા કરીશ તો ભૂતપ્રેત બનીશ, અને જો ઈશ્વરનો વિચાર કરીશ તો ઈશ્વરરૂપ થઈશ.’

૨૩. ‘વિનમ્ર બનતાં શીખો, તેનાથી અહંકારનો પ્રભાવ નાશ થઈ જશે.

૨૪. ‘જો બેટા ! કોઈ માણસ બીજા માટે ૯૯ કામ સારાં કરે અને એક કામ ખરાબ કરે તો તે વ્યક્તિ એ એક કાર્યને યાદ રાખે છે અને આગળનાં ૯૯ કાર્યને ભૂલી જાય છે. પરંતુ જો માણસ ભગવાન માટે ૯૯ ખરાબ કાર્ય કરે અને એક સારું કામ કરે તો ભગવાન તે એક સારા કાર્યને યાદ રાખી બાકીનાં ૯૯ ખરાબ કાર્ય ભૂલી જાય છે. આમ ઈશ્વરનો પ્રેમ અને માનવીય પ્રેમમાં આ તફાવત છે. તે યાદ રાખો.

૨૫. મારે જે કહેવું હતું તે મેં કહી દીધું હવે તમે શીંગડું અને પૂંછડું બાદ કરી જે ગ્રહણ કરવું હોય તે કરી શકો છો.

૨૬. શાસ્ત્રમાં શું છે? તે દુકાનમાંથી ખરીદીને લાવવાની વસ્તુની યાદી છે ! તે યાદીનો ઉપયોગ કેવળ ખરીદેલો સામાન ચકાસી જોવા પૂરતો જ છે. ત્યાર પછી યાદી ફેંકી દઈએ છીએ. એ જ રીતે તમારે તમારાં જ્ઞાન અને ભક્તિની ચકાસણી શાસ્ત્રને અનુરૂપ કરી લેવી જોઈએ.

૨૭. પતનનો માર્ગ એક ઢાળ જેવો છે. મનુષ્યને ખબર જ નથી પડતી કે તે નીચે જઈ રહ્યો છે.

૨૮. ઈન્દ્રિયોના વિષયો અને સુખભોગનું ચિંતન કરતી વખતે મનુષ્ય અજાણતાં જ અધ:પતન પામે છે.

૨૯. અનાજના મોટા કોઠારોમાં, દરવાજા પાસે જ ઉંદર પકડવાનાં ઉંદરિયાં રાખવામાં આવે છે. તેમાં મમરા મૂકવામાં આવે છે એટલે ઉંદરો કોઠારમાં રાખેલા ચોખાનો સ્વાદ ભૂલી જઈને એની સુગંધથી આકર્ષાઈ, ઉંદરિયામાં પકડાઈ જાય અને, કોઠારમાંના ચોખા સલામત રહે. જીવનું પણ તેવું જ છે. એ બ્રહ્માનંદને ઉંબરે ઊભો છે; જે સંસારના કોટિકોટિ આનંદો કરતાંય ચડિયાતો. પણ એ પરમ આનંદને માટે યત્ન કરવાને બદલે, જીવ સંસારની ક્ષુલ્લક બાબતોમાં પડી માયાના પિંજરામાં પકડાય છે ને ફંદામાં પડી મૃત્યુ પામે છે.

૩૦. એક ખેડૂત આખો દિવસ શેરડીના વાડને પાણી પાતો રહ્યો. કામ પૂરું કર્યા પછી એણે જોયું કે એક પણ ટીપું ખેતરમાં ગયું ન હતું. બધું પાણી ઉંદરોના મોટા દર વાટે ભોમાં ઊતરી ગયું હતું. પોતાના હૃદયમાં આકાંક્ષાઓ અને તૃષ્ણાઓ રાખતા સંસારીનું એવું છે. એ ભલે રોજ પ્રાર્થના કરતો હોય, પણ એ પ્રગતિ નથી કરી શક્તો. કારણ, એની તૃષ્ણાઓની બખોલો વાટે એમની બધી ભક્તિ વહી જાય છે અને, જીવનભરની ભક્તિ પછી એ પહેલાંના જેવો કોરો જ રહે છે.

૩૧. માનવીઓના બે વર્ગો છે - ‘માનુષ’અને ‘મનહોશ’. ઈશ્વર માટે વ્યાકુળ તે ‘મનહોશ’છે અને જે કામિનીકાંચન પાછળ પાગલ છે તે સામાન્ય માનવીઓ ‘માનુષ’છે અને તેઓ નામના જ માણસ છે.

You cannot believe in God until you believe in yourself.- Swami Vivekananda

A few heart-whole, sincere, and energetic men and women can do more in a year than a mob in a century.- Swami Vivekananda

Arise ! Awake ! And Stop Not Till the Goal is Reached.- Swami Vivekananda

All power is within you, you can do anything & everything !- Swami Vivekananda

To be good & to do good, that is the whole of religion.- Swami Vivekananda

Purity, Patience & Perseverance are the three essentials to success, and above all Love !- Swami Vivekananda

Take the whole responsibility on your own shoulders, and know that you are the creator of your own destiny !- Swami Vivekananda

We are what our thoughts have made us, so take care about what you think.- Swami Vivekananda